Τι είναι το ΚΗΜΔΗΣ και πώς λειτουργεί στους Δήμους
Ένας απλός οδηγός για να καταλάβουμε τι είναι το ΚΗΜΔΗΣ, τι πληροφορίες περιλαμβάνει και πώς φαίνεται η πορεία μιας δημοτικής δαπάνης.
Τι είναι το ΚΗΜΔΗΣ;
Το ΚΗΜΔΗΣ είναι το Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων της Ελλάδας. Πρόκειται για μια επίσημη ψηφιακή πλατφόρμα του ελληνικού Δημοσίου, όπου καταχωρούνται στοιχεία που αφορούν δημόσιες συμβάσεις, προμήθειες, έργα και υπηρεσίες.
Δημιουργήθηκε με σκοπό την ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της δημόσιας ενημέρωσης γύρω από τις κρατικές δαπάνες και τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων.
Τι πληροφορίες περιλαμβάνει;
ΚΗΜΔΗΣ και Διαύγεια
Η βασική διαφορά είναι απλή: η Διαύγεια δείχνει τι αποφασίζει το Δημόσιο, ενώ το ΚΗΜΔΗΣ δείχνει πώς και σε ποιον αναθέτει χρήματα και συμβάσεις.
Πώς εμφανίζεται μια ανάθεση Δήμου στο ΚΗΜΔΗΣ
Παράδειγμα υπόθεσης: Επισκευή σχολικών κτιρίων Δήμου. Τα παρακάτω ΑΔΑΜ είναι ενδεικτικά παραδείγματα για να φαίνεται η μορφή.
Πρωτογενές αίτημα
Πρώτη καταχώριση ανάγκης στο ΚΗΜΔΗΣ.
Παράδειγμα: Επισκευή σχολικών κτιρίων προϋπολογισμού 29.800€.
26REQ016245678
REQ = Request = Αίτημα δαπάνης
Όριο 30.000€ στις απευθείας αναθέσεις
Αν η εκτιμώμενη αξία είναι έως περίπου 30.000€ χωρίς ΦΠΑ,
σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να γίνει απευθείας ανάθεση.
Παράδειγμα: Επισκευή σχολείων 29.800€.
Αν είναι πάνω από 30.000€, συνήθως απαιτείται άλλη διαδικασία
με μεγαλύτερη δημοσιότητα ή διαγωνισμό.
Πρόσκληση / διαδικασία
Όταν δεν ακολουθείται απλή απευθείας ανάθεση ή όταν απαιτείται
ανταγωνιστική διαδικασία, δημοσιεύεται σχετική πρόσκληση στο ΚΗΜΔΗΣ.
Εκεί μπορεί να αναφέρονται οι τεχνικές προδιαγραφές, οι προθεσμίες,
τα δικαιολογητικά συμμετοχής και ο τρόπος υποβολής προσφορών.
Παράδειγμα: Πρόσκληση για εργασίες επισκευής αιθουσών,
χρωματισμούς, υδραυλικές και ηλεκτρολογικές παρεμβάσεις σε σχολικά κτίρια.
26PROC016245910
PROC = Procedure = Πρόσκληση / διαδικασία ανάθεσης
Απόφαση ανάθεσης
Μετά την αξιολόγηση των προσφορών ή μετά την ολοκλήρωση της νόμιμης διαδικασίας,
ο Δήμος καταχωρίζει την απόφαση ανάθεσης. Σε αυτό το στάδιο φαίνεται
ποιος ανάδοχος επιλέχθηκε, ποιο είναι το ποσό της ανάθεσης και
ποιο αντικείμενο θα εκτελέσει.
Παράδειγμα: Ανάθεση επισκευής σχολικών κτιρίων στην εταιρεία
«Τεχνική Κατασκευαστική ΙΚΕ» αντί ποσού 29.300€.
26AWRD016246120
AWRD = Award = Απόφαση ανάθεσης
Σύμβαση
Αφού ολοκληρωθεί η ανάθεση, ακολουθεί η υπογραφή της σύμβασης μεταξύ
Δήμου και αναδόχου. Η σύμβαση περιγράφει αναλυτικά το έργο,
τη διάρκεια, τις υποχρεώσεις των δύο πλευρών, τις πληρωμές
και τυχόν ποινικές ρήτρες ή προθεσμίες.
Παράδειγμα: Σύμβαση διάρκειας 60 ημερών για αποκατάσταση
φθορών, βαψίματα, αλλαγές κουφωμάτων και επισκευές WC σε σχολικά κτίρια.
26SYMV016246700
SYMV = Σύμβαση = Υπογεγραμμένη σύμβαση
Πληρωμή
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών εμφανίζεται σχετική πληρωμή.
26PAY016247900
PAY = Payment = Πληρωμή
Τρικ που χρησιμοποιούνται και αρνητικά σημεία
Παρότι το ΚΗΜΔΗΣ αποτελεί σημαντικό εργαλείο διαφάνειας, στην πράξη υπάρχουν περιπτώσεις όπου μια διαδικασία μπορεί να είναι νόμιμη τυπικά, αλλά δύσκολη στην κατανόηση από τον πολίτη.
Συχνά “τρικ” που συναντώνται
- Γενικοί ή ασαφείς τίτλοι συμβάσεων χωρίς σαφή περιγραφή.
- Κατατμήσεις ποσών σε περισσότερες μικρότερες αναθέσεις.
- Πολλές τροποποιήσεις ή συνεχείς παρατάσεις συμβάσεων.
- Δύσκολη αναζήτηση λόγω διαφορετικών ονομασιών φορέων.
- Έγγραφα με μεγάλο όγκο σελίδων χωρίς σαφή περίληψη.
- Χρήση τεχνικών όρων που δυσκολεύουν τον απλό πολίτη.
Αρνητικά σημεία του συστήματος
- Δεν είναι πάντα εύχρηστο για αρχάριους χρήστες.
- Χρειάζεται εμπειρία για σωστή αναζήτηση στοιχείων.
- Πολλές πληροφορίες είναι διάσπαρτες σε διαφορετικές πράξεις.
- Δεν είναι πάντα ξεκάθαρη η πλήρης εικόνα μιας σύμβασης.
- Απαιτεί χρόνο για έλεγχο όλων των σχετικών εγγράφων.
- Η ορολογία συχνά είναι διοικητική και δύσκολη.
Για αυτόν τον λόγο, η σωστή ανάγνωση του ΚΗΜΔΗΣ απαιτεί εμπειρία, σύγκριση στοιχείων και έλεγχο όλων των σχετικών καταχωρίσεων.
Στο επόμενο άρθρο
Στο επόμενο άρθρο θα δούμε πώς μπορούμε να αναζητήσουμε και να διαβάσουμε σωστά τα στοιχεία μέσα στο ΚΗΜΔΗΣ, ώστε να εντοπίζουμε συμβάσεις, αναθέσεις, ποσά, αναδόχους και όλες τις χρήσιμες πληροφορίες.